Jin Dergi
  • Yazarlar
    • Yazarlar
    • Konuk Yazarlar
  • Söyleşi
  • Portre
  • Çeviri
  • Jineolojî
  • Ekoloji
  • Kültür-Sanat
  • Dosya
  • Sayılar
  • Podcast
No Result
View All Result
Jin Dergi
  • Yazarlar
    • Yazarlar
    • Konuk Yazarlar
  • Söyleşi
  • Portre
  • Çeviri
  • Jineolojî
  • Ekoloji
  • Kültür-Sanat
  • Dosya
  • Sayılar
  • Podcast
No Result
View All Result
Jin Dergi
No Result
View All Result

Şiddetin Rizomatik Politikası

Saliha Aras Saliha Aras
22 Kasım 2026
Yazı
0
Şiddetin Rizomatik Politikası
0
SHARES
30
VIEWS
Facebook İle PaylaşTwitter İle Paylaş

Tüm bu özel savaş politikalarının hesaplayamadığı bir olgu da yıllardır Kürt kadınların bu tahakküme karşı vermiş oldukları özgürlük mücadelesiyle bu yapısallığın toplumsal dönüştürücü gücünü açığa çıkarmaları oldu. Kadınların varoluşsal, kimliksel olarak özgürlük serüveninde verdiği bu mücadele, öz örgütlülük ve öz savunmayla rizomatik şiddete karşı hamlesel bir başkaldırı gerçekleştirmelerini sağladı.

Kadına yönelik şiddet, içinde bulunduğumuz dünyanın toplumsal gerçekliğinin makus talihi değildir. Bir kabulleniş ya da boyun eğme hiç değildir. İktidarlar her ne kadar şiddeti besleyen ve bunu toplumun tüm damarlarına, akışkanlığına bir kadermiş gibi sunsa da tarihsel kodlara baktığımızda kadınların isyanı ve karşı mücadelesi erkek egemen tahakküme karşı var olmuştur ve günümüzde de bunun mücadelesini hâlâ vermektedir.

Peki bu şiddet nereden doğdu ve üretildi? İktidar ve hiyerarşik yapısı nasıl oluştu?

Şiddetin olumluluk ve olumsuzluk hâli tarihsel serüven içerisinde gerek mitlerde karşımıza çıkar, gerekse anacıl toplumlardan arkaik toplumlara, oradan da günümüz modern çağına şiddet topolojisinin nasıl bir seyir izlediği elbette uzun bir tartışma konusu. Fakat biliyoruz ki doğanın ihtişamı ve kendi içerisinde yok edici tasavvuru, yırtıcı ve vahşi hayvanların öldürücü gücü ilk insanlar tarafından büyüleyici bulunmuş olmalı ki buna ilahi ya da insanüstü bir gerçeklik yansıtmışlardır. İlk dinsel şiddet olarak da adlandıracağımız bu durum, Tanrısal mertebeye ulaşmak adına Tanrı’ya sunulan kurban ayinleridir. Tapınakları süsleyen kafatasları aktif şiddetin bir göstergesi olarak bilinir.

Arkaik kültürlerde ise ölmemek için öldürmek gerekir. ‘Savaşçının öldürdüğü bütün insanların Mana’sını kendi vücudunda topladığına inanılır. Her öldürme edimi de iktidar duygusunu çoğaltır. Henüz devletin olmadığı bu düzende içinde bir rekabet ve şiddet hâli oluşmuştur. Arkaik toplum her ne kadar devlet karşıtı bir toplum olsa da zamanla iktidar ve hiyerarşinin genişlemesi ilk devlet prototipinin oluşmasına neden olmuştur.

Dünyada savaşların hiç bitmediği, ekonomik sömürünün, talanın, yıkımların, kadın bedeni ve emeği üzerinde kendini var eden şiddet politikaları tek merkezden üretilmez. Burada rizom kavramı üzerinden rizomatik şiddet hâlinin onu görünür kılan ilişkiler ağını sorgulayacağız.

Rizom kavramı, Deleuze ve Guattari’nin bir makalede ortaya attığı; tek bir hiyerarşinin, tek bir merkezin olmadığı hiyerarşik yapıların farklı yerlerden de oluşmasını, ilişki ağlarının değişebilmesini, kesintiye uğrayabilmesini ya da farklı bağlantılar üzerinden yeniden oluşmasını içerir. Kısacası iktidar ve hiyerarşik yapılanmada tek bir başlangıç noktasının ve tek bir merkezin olmadığı bir bağlantı ağını işaret ettiğini görürüz. Burada rizomun toplumsal ve siyasal ilişkiler üzerinden bir düşünce biçimi olarak kullanılmasını çözümlemeye çalışacağım.

Rizomatik şiddet dediğimiz bu türde tahakküm ilişkileri kendini yeniden var eder. Kadına yönelik şiddet sadece erkek ve kadın arasındaki bir ilişkisellikten kaynaklanmaz. Bu şiddet salt bir fiziksel şiddet değildir. Aynı zamanda kadınların toplumda birden fazla mekanizmaya karşı mücadele ettiği noktalar vardır. Hukuk, ekonomi, toplumsal normlar, gelenekler, cinsiyet eşitsizliği, medyanın eril dili, kadın bedeni üzerinde kurulan tahakküm ve denetim ağları gibi sıralayacağımız hususlar, iktidarlar değişse de kadına yönelik sistematik politikaların değişmediğini gösterir bize.

Özel savaş politikaları, bu rizomatik şiddetin kendini tezahür ettiği Kürdistan’da uyuşturucu ve fuhuş ağlarıyla kendi yapılanmasını süreklileştirir. Üniformalı erkeklerin kadınlarla kurduğu bu ilişki ağlarında kadın üzerinden kurduğu şiddet tüm topluma sirayet eder. Taciz, tecavüz, tehdit, öldürme edimleriyle kadınları korku cenderesine hapseden bu kastik katil yapılanması iktidar politikalarının arkasına sığınarak başka şekilde karşımıza çıkar.

Örneğin, kadın örgütleri, kurumları yıllardır katledilen kadınların aylık ve yıllık raporunu toplumsal bir kamuoyuyla, toplum vicdanıyla paylaşır. Ama ne yazık ki bu konuda hâlâ ciddi bir ses toplum vicdanında yoktur. KCDP’nin paylaştığı verilere göre 2026 yılının ilk on ayında 245 kadın erkek şiddetiyle katledilmiş, 274 kadın ise şüpheli şekilde yaşamını yitirmiştir. Buna karşı itiraz eden kadınlar yargı sopasıyla karşı karşıya bırakılırken kadınları katleden failler ise cezasızlıkla ödüllendirilmiştir.

Burada dikkat çekmek istediğim husus, hukuk ve yargı düzeninin kadınlara karşı uyguladığı cezasızlık politikaları sonucu kadın cinayetlerinin artması ve faillerin elini kolunu sallayarak toplum içine salıverilmesidir. Hukukun toplum içinde adaleti sağlayan normları uygulamak bir yere dursun, aksine şiddet üreten, ahlaki ve politik toplumsal dokuyu zedeleyen kararları, bu iktidar yapılanmalarını ve kodlarını görünmez ağlarla birbirine bağlar. Özel savaş politikalarıyla, medyasıyla, hukukuyla toplumu bir cendereye hapseden bu anlayış, nitekim toplumun vicdanını da körelttiği gibi tam da bu kırıma karşı güçlü bir toplumsal sesin yükselmesini de engeller.

Savaşın salt bir silahlanmayla olmadığı, kadınları ekonomik olarak kısıtlayan, aile içi şiddetle yüz yüze bırakan, failleriyle evlenmek zorunda bıraktıran bir şiddet sarmalı söz konusu olur. Amacımız sadece faillerin neden yargılanmadığını değil, aynı zamanda onları besleyen sistemin arka yüzünü sorgulamaktır. Bu sorgulayış, tarihsel hakikati görmezden gelenlere karşın iktidar kodlarının nasıl birbiriyle bağlantılı çalıştığını ve şiddet ürettiğini ortaya serer. Kapitalist sömürü düzeni erkek egemen tahakkümü sanatta, siyasette, hukukta, medyada, toplumun tüm yapılarında neredeyse kol gezmektedir. İktidarın bu yapısallığı, bu çarkın hızlı dönmesini, üretim ilişkilerinin hoyratlığını, emeğin gasbedilmesini, kadın-erkek ilişkisinin birbirine yabancılaşmasını, toplumsal kodların tersyüz edilmesini, varlığın içindeki ben arzusunun nasıl bir narsizme dönüştüğünü ve immünolojik bir vaka oluşturduğunu topluma yansıtmaktadır. Kadın kırımına, doğa katliamlarına, işçi kıyımlarına, çocukların istismarına dek sıralayacağımız bu şiddet sarmalına güçlü bir ses yükseltilmemesi, toplumsal bağışıklığın zayıflaması ve duyarsızlaşmasıyla doğru orantılıdır. Toplum bir desensitizationla, yani toplumsal duyarsızlaşmayı yaşamaktadır.

Tüm bu özel savaş politikalarının hesaplayamadığı bir olgu da yıllardır Kürt kadınlarının bu tahakküme karşı vermiş oldukları özgürlük mücadelesiyle bu yapısallığın toplumsal dönüştürücü gücünü açığa çıkarmaları oldu. Kadınların varoluşsal, kimliksel olarak özgürlük serüveninde verdiği bu mücadele, öz örgütlülük ve öz savunmayla rizomatik şiddete karşı hamlesel bir başkaldırı gerçekleştirmelerini sağladı.

Şimdi de Barış ve Demokratik Toplum inşasında örgütlü kadın mücadelesinin yaratımları güçlü bir yerde dururken kadınların bu sürecin öncülüğünü yürütmesi, aynı zamanda tüm iktidar odaklarının karşısında savaşın tüm tahribatına karşı kalıcı demokratik bir barışın nasıl olacağının sınırlarını belirlemesi, toplumsallığı yeniden özüne dönüştüreceğinin sinyalini verir. Elbette kadınlar için sözün bitmediği, şimdi yeniden daha güçlü sözünü kuracağı günlerin içerisinde olması tüm bu yaşanan şiddet politikalarına karşı umudu ayakta tutuyor. Kadınların bu süreçte güçlü bir örgütlenmeyle birbirleriyle kenetlendiği ve barışa olan inançları, gelecek güzel günlerin ve bilhassa barışın tesisinin yakın olacağını bize yeniden hatırlatıyor.

Etiketler: 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele GünüFeminizmKadın haklarıKadın MücadelesiÖzel savaş politikalarıRizomRizomatik ŞiddetSayı 195Şiddete karşı mücadele
Önceki İçerik

Erkek Şiddeti, 21. yüzyılda Nasıl Bir Şeye Benziyor?

Sonraki İçerik

Kadınların Ortak Mücadelesiyle Demokratik Bir Yaşamı Kurmak

Sonraki İçerik
Kadınların Ortak Mücadelesiyle Demokratik Bir Yaşamı Kurmak

Kadınların Ortak Mücadelesiyle Demokratik Bir Yaşamı Kurmak

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • Yazarlar
  • Söyleşi
  • Portre
  • Çeviri
  • Jineolojî
  • Ekoloji
  • Kültür-Sanat
  • Dosya
  • Sayılar
  • Podcast

© 2024 Jindergi. Tüm hakları saklıdır.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • Yazarlar
    • Yazarlar
    • Konuk Yazarlar
  • Söyleşi
  • Portre
  • Çeviri
  • Jineolojî
  • Ekoloji
  • Kültür-Sanat
  • Dosya
  • Sayılar
  • Podcast

© 2024 Jindergi. Tüm hakları saklıdır.